Beneficiair aanvaarden/vereffening

Wat houdt beneficiaire aanvaarding in?

Beneficiaire aanvaarding heeft tot gevolg dat een erfgenaam niet in zijn overig vermogen aansprakelijk wordt voor de schulden van de overledene. Als de nalatenschap na aftrek van alle kosten negatief blijkt te zijn, dan kan een erfgenaam hiervoor in beginsel niet in zijn overig vermogen worden aangesproken. Van groot belang hierbij is, dat een erfgenaam op geen enkele wijze handelt alsof hij de nalatenschap zuiver heeft aanvaard (bijvoorbeeld geen betalingen verrichten en geen inboedel meenemen).

 

Hoe kunt u beneficiair aanvaarden?

Indien u beneficiair wilt aanvaarden, kunt u contact opnemen met de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene (zie www.rechtspraak.nl). U kunt ter griffie een verklaring van beneficiaire aanvaarding afleggen. U kunt de beneficiaire aanvaarding ook door de notaris laten verzorgen; de kosten zijn dan wel hoger.

 

Hoe wordt een beneficiair aanvaarde nalatenschap afgewikkeld?

In beginsel moet de beneficiair aanvaarde nalatenschap worden vereffend volgens de wet. De erfgenamen zijn tezamen vereffenaar. Als er een executeur is die kan aantonen dat er ruim voldoende saldo is om de schulden van de nalatenschap te voldoen, dan hoeft er niet vereffend te worden.

 

Willen de erfgenamen de taak van vereffenaar niet gezamenlijk uitvoeren, of is er onenigheid tussen de erfgenamen dan kan ieder van de erfgenamen besluiten om de rechtbank te verzoeken een vereffenaar aan te wijzen.

 

De taken van de vereffenaar

  • Indien de nalatenschap negatief is of lijkt te zijn, dan moet de kantonrechter hier zo spoedig mogelijk van in kennis te worden gesteld. Indien de kantonrechter hiervan niet tijdig wordt geïnformeerd, kunnen erfgenamen -ondanks de beneficiaire aanvaarding- alsnog in hun eigen vermogen aansprakelijk worden voor de schulden van de nalatenschap.
  • Een vereffenaar heeft het recht een boedelnotaris aan te wijzen. De taak van de boedelnotaris is die van "deskundig raadgever".
  • Er dient een boedelbeschrijving opgesteld te worden waarop alle bekende baten en schulden zijn vermeld. De wet geeft aan, dat het opstellen van een boedelbeschrijving "met bekwame spoed" moet gebeuren. Op de beschrijving worden alle bezittingen en schulden van de nalatenschap vermeld per de overlijdensdatum. De boedelbeschrijving wordt ter inzage gelegd ter griffie van het kantongerecht, of, wanneer een boedelnotaris is aangewezen, op het kantoor van de boedelnotaris.
  • De vereffenaar zal alle bekende schuldeisers per brief moet oproepen hun vorderingen in te dienen voor een bepaalde datum. De datum waarvoor dit moet gebeuren, wordt in overleg met de kantonrechter vastgesteld.
  • Indien de kantonrechter dit beveelt, kan de vereffenaar verplicht worden eventuele onbekende schuldeisers op te roepen door middel van een advertentie in een landelijke en een plaatselijke krant.
  • De lijst van erkende en betwiste vorderingen dient vervolgens ter inzage te worden gelegd ter griffie van het kantongerecht, of, wanneer er een boedelnotaris is aangewezen, op het kantoor van de boedelnotaris. De erfgenamen, legatarissen en alle bekende schuldeisers moeten van dit ter inzage leggen op de hoogte worden gesteld.
  • Op het moment dat alle baten en schulden zijn geïnventariseerd, kan de vereffenaar ter voldoening van de schulden goederen uit de boedel verkopen.
  • Ter afronding van de vereffening van de nalatenschap dient een rekening en verantwoording van de vereffening te worden opgesteld, tevens inhoudende de uitdelingslijst. De uitdelingslijst bevat een overzicht van alle schuldeisers, waarbij is vermeld wie wat uit de nalatenschap zal ontvangen. De lijst is met name van belang bij een negatieve nalatenschap. In dat geval zal immers niet iedereen volledig krijgen waar hij recht op had. Ook de rekening en verantwoording dient ter inzage te worden gelegd. Iedere belanghebbende heeft gedurende één maand nadat de rekening en verantwoording ter inzage is gelegd en alle belanghebbenden hiervan in kennis zijn gesteld, het recht om tegen de rekening en verantwoording en uitdelingslijst in verzet te komen. Indien geen verzet is aangetekend kan na verloop van deze maand worden overgegaan tot uitbetaling.

 

Wanneer de bekende schulden van de nalatenschap zijn voldaan volgens de hiervoor omschreven procedure, is de wettelijke vereffening beëindigd, tenzij op een later tijdstip nog blijkt van andere bezittingen of schulden.

 

De erfgenaam kan ondanks zijn beneficiaire aanvaarding aansprakelijk worden in zijn overig vermogen voor de schulden van de nalatenschap wanneer:

  • hij de voldoening van een schuld verhindert en hem daarvan een verwijt kan worden gemaakt;
  • hij opzettelijk goederen van de nalatenschap zoek maakt, verbergt of op andere wijze aan het verhaal van schuldeisers onttrekt;
  • hij vereffenaar is, in de vervulling van zijn verplichtingen als vereffenaar in ernstige mate tekortschiet en hem daarvan een verwijt kan worden gemaakt.